ISHLAB CHIQARISH KORXONALARIDA CHANG HOSIL BO‘LISH MANBALARI VA UNI BARTARAF ETISH USULLARI
Kalit so'zlar
https://doi.org/10.47390/ts-v4i3y2026N09Kalit so'zlar
Chang, aerozol, PM10, PM2.5, aerodinamik diametr, chang nazorati, ventilyatsiya, filtrlash.Annotasiya
Ushbu maqolada ishlab chiqarish korxonalarida chang hosil bo‘lishining asosiy manbalari hamda chang zarrachalarining aerodinamik xususiyatlari tahlil qilindi. Chang hosil bo‘lish jarayonlari mexanik dispersiya, fizik-fazaviy o‘zgarishlar va kimyoviy jarayonlar bilan bog‘liqligi ko‘rsatildi. Shuningdek, PM10 va PM2.5 fraksiyalarining mehnat xavfsizligiga ta’siri hamda chang nazoratining samarali usullari ko‘rib chiqildi. Tadqiqot natijasida manbada kamaytirish, mahalliy so‘ruvchi ventilyatsiya, filtrlash va nam usullarni o‘z ichiga olgan kompleks chang nazorati modeli tavsiya etildi.
Manbalar
1. Hinds W.C. Aerosol Technology: Properties, Behavior, and Measurement of Airborne Particles. 2nd ed. New York: John Wiley & Sons, 1999.
2. Abdullajanov B., Kholmatov M., Ergashkhojayeva S., Tursunov A., Shodmanov J. Comparative Assessment of PM2.5 Pollution in Uzbekistan and International Air Quality Standards. Ecological Questions, 2026, Vol. 37, pp. 1–13.
3. SO 7708:1995. Air Quality — Particle Size Fraction Definitions for Health-Related Sampling. Geneva: International Organization for Standardization.
4. NIOSH. Dust Control Handbook for Industrial Minerals Mining and Processing. 2nd Edition. Pittsburgh: National Institute for Occupational Safety and Health, 2019.
5. OSHA. Occupational Safety and Health Administration Technical Manual. Section III: Chapter 3 — Ventilation Investigation. Washington, DC.
6. Schneider T., Jensen K.A., Clausen P.A. Dust Resuspension in Workplaces: Mechanisms and Control Methods. Journal of Aerosol Science.
7. ISO 16890 Series. Air Filters for General Ventilation. Geneva: International Organization for Standardization.
8. Brown J.S., Gordon T., Price O., Asgharian B. Thoracic and Respirable Particle Definitions for Human Health Risk Assessment. Atmospheric Environment.


