KORROZIYAGA QARSHI QOPLAMALAR VA INHIBITORLAR SAMARADORLIGINI ELEKTROKIMYOVIY USULLAR ASOSIDA TADQIQ ETISH
DOI:
https://doi.org/10.47390/ts-v3i12y2025N10Ключевые слова:
korroziya, metall, himoya qoplamasi, ingibitor, elektrokimyoviy monitoring, nanozarra, pitting korroziya.Аннотация
Ushbu maqola metallarning turli agressiv muhitlarda korroziyaga uchrash jarayonini o‘rganish va samarali himoya strategiyalarini aniqlash masalasiga bag‘ishlangan. Muammo korroziya tufayli metall konstruktsiyalar va texnologik jihozlarning xizmat muddatining qisqarishi, ekspluatatsion xarajatlarning ortishi va sanoat xavfsizligining pasayishi bilan bog‘liq.
Tadqiqot metodologiyasi doirasida laboratoriya tajribalari, elektrokimyoviy monitoring, metall yuzasining SEM-EDX tahlili, real ekspluatatsion kuzatuvlar hamda matematik modellashtirish usullari qo‘llanildi. Ma’lumotlar statistik usullar bilan tahlil qilinib, korroziya jarayonining mexanizmlari, qoplamalar va ingibitorlar samaradorligi baholandi.
Asosiy topilmalar shuni ko‘rsatdiki, nanozarralar bilan boyitilgan polimer qoplamalar, organik ingibitorlar va kombinatsiyalangan elektrokimyoviy himoya tizimlari metallni samarali himoya qiladi. Korroziya tezligi muhitning pH darajasi, ion tarkibi va haroratiga sezilarli darajada bog‘liq. Elektrokimyoviy monitoring va strukturaviy tahlil natijalari himoya strategiyalarining barqarorligini va samaradorligini aniq ko‘rsatdi.
Umumiy xulosa shundan iboratki, tadqiqot natijalari metall konstruktsiyalarning ekspluatatsion muddatini uzaytirish, iqtisodiy yo‘qotishlarni kamaytirish va sanoat xavfsizligini oshirishga xizmat qiluvchi ilmiy asos bo‘lib xizmat qiladi. Shu bilan birga, zamonaviy himoya texnologiyalarini qo‘llash va ularni real sharoitlarda monitoring qilish tavsiya etiladi.
Библиографические ссылки
1. Россина, Н. Г., Попов, Н. А., Жилякова, М. А., Корелин, А. В. — Коррозия и защита металлов: учебно-методическое пособие (2 части). Екатеринбург: Изд-во Уральского университета, 2019 [1], [6].
2. Шлугер, М. А., Ажогин, Ф. Ф., Ефимов, Е. А. — Коррозия и защита металлов. Москва: Металлургия, 1981[2], [7]. (https://dwg.ru/lib/3991)
3. Гуров, А. А., Слитиков, П. В. — Коррозия металлов. Защита металлов от коррозии.
5. Пустов, Ю. — Коррозия и защита металлов в водных средах.
6. (https://books.academic.ru/book.nsf/87355456/Коррозия)
7. Puzikova, D., Khussurova, G., Leontyeva, X. va boshqalar. Review of organic corrosion inhibitors: application with respect to the main functional group. Journal of Saudi Chemical Society. 2025 [3], [8]. Link: https://doi.org/10.1007/s44442-025-00021-1
8. Xintong Yue, Meiling Zhang, Ting Wang, Xianmin Su. A Review Paper on the Research Status and Development Trend of Corrosion Inhibitors. International Journal of Energy [5], [10]. Link: https://drpress.org/ojs/index.php/ije/article/view/15126
9. M. Lavanya, Avryl Anna Machado. Surfactants as biodegradable sustainable inhibitors for corrosion control in diverse media and conditions: A comprehensive review [11]. Science of The Total Environment. Link: https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2023.168407
10. Sultanmurat Q. Aytmuratov, Gulistan R. Tajimova. Nеft va gaz sanoati jihozlarini korroziyadan himoya qilish. Science and Education [4],[9]. Link: https://openscience.uz/index.php/sciedu/article/view/6025
11. V. N. Chuvil’diyev, V. I. Kopylov, A. V. Nokhrin va boshqalar. Effect of severe plastic deformation realized by rotary swaging on the mechanical properties and corrosion resistance of near-a-titanium alloy Ti-2.5Al-2.6Zr. Link: https://arxiv.org/abs/2401.17672
12. Collazo, B. Díaz, R. Figueroa, X. R. Nóvoa, C. Pérez. Corrosion resistance of a water-borne resin doped with graphene derivatives applied on galvanized steel [12]. Link: https://arxiv.org/abs/2401.15410
This work is licensed under a 